Արդ՝ հրաման հասեալ առ իս ոմն Ագաթանգեղոս, որ ի քաղաքէ ի մեծն Հռովմայ, եւ վարժեալ հայրենի արուեստիւ, Հռոմայերէն եւ Յունարէն ուսեալ դպրութիւն, եւ ոչ կարի ինչ անտեղեակ լեալ ձեռնարկութեան նշանագրաց. եւ ի վերայ այսոցիկ հասեալ ի դուռն Արշակունւոյ, յամս քաջի եւ առաքինւոյն, ուժեղ եւ պատերազմողն Տրդատայ, որ քան զամենայն նախնիսն քաջ եղեալ՝ զանցոյց արութեամբք, որ ըմպշամարտ սկայազաւր քաջութիւնս գործեաց ի մարտս պատերազմաց։

• source: Phase 2 frozen target v1.0.1
• working ID: AGATH.§12.S02
• guideline: v0.4.0

• զանցոյց — finite candidate, AOR.3SG of զանցուցանեմ, “surpassed / exceeded”.
• գործեաց — finite AOR.3SG of գործեմ, “did / performed”.
• No overt finite predicate is visible in the opening Agathangelos self-presentation before the first Tiridates-relative material.

• հասեալ (1): հրաման հասեալ առ իս.
• վարժեալ: վարժեալ հայրենի արուեստիւ.
• ուսեալ: Հռոմայերէն եւ Յունարէն ուսեալ դպրութիւն.
• լեալ: ոչ կարի ինչ անտեղեակ լեալ ….
• հասեալ (2): ի վերայ այսոցիկ հասեալ ի դուռն Արշակունւոյ.
• եղեալ: քան զամենայն նախնիսն քաջ եղեալ before finite զանցոյց.

At least six nonfinite forms occur before/around two finite predicates. They are not presumed to form one same-controller chain.

• CALFA հրաման: command/order; also permission/authorization. հրաման հասեալ առ իս remains open between “an order having reached me” and a broader authorization/commission reading.
• CALFA վարժիմ: practise/become versed/be instructed; explicitly ի գիրս վարժեալ = educated / well versed in literature.
• CALFA արուեստ: art, trade, profession, study, office. հայրենի արուեստիւ needs contextual narrowing.
• CALFA ուսանիմ: learn/study/be instructed.
• CALFA դուռն: besides literal door, the Court. HMB2018 §5 independently glosses Եկեալ հասեալ (էր) ի դուռն as “had come/reached the door, i.e. the palace, the royal court.” Thus ի դուռն Արշակունւոյ strongly points to the Arsacid court.
• CALFA զանցուցանեմ: pass/surpass/exceed. քան զամենայն նախնիսն … զանցոյց supplies an explicit comparison frame.
• CALFA արութիւն: courage, valour, fortitude/virtue.
• CALFA նշանագիր returns this same Agathangelos phrase Որ ինչ կարի անտեղեակ լեալ ձեռնարկութեան նշանագրաց among examples; exact sense of ձեռնարկութեան նշանագրաց remains open.

Not adequate for closure. Two priority Reviews:

1. REVIEW.001 — opening architecture / controller map: parse հրաման հասեալ առ իս ոմն Ագաթանգեղոս … եւ … հասեալ ի դուռն Արշակունւոյ. Determine whether հասեալ₁ belongs to հրաման rather than Agathangelos; locate self-identification ոմն Ագաթանգեղոս; test whether վարժեալ / ուսեալ / լեալ / հասեալ₂ form one descriptive cluster controlled by Agathangelos. Include ձեռնարկութեան նշանագրաց.
2. REVIEW.002 — Tiridates relative architecture: parse … Տրդատայ, որ քան զամենայն նախնիսն քաջ եղեալ՝ զանցոյց արութեամբք, որ ըմպշամարտ սկայազաւր քաջութիւնս գործեաց …. Distinguish epithets from predicates and determine the contribution of եղեալ beside finite զանցոյց.

STATUS: OPEN / RECALL COMPLETE — REVIEW.001–002 NEXT.

The first հասեալ is not assigned to Agathangelos. The locally complete constituent is:

հրաման [NOM.SG]
└─ հասեալ
   └─ առ իս

“an order/commission having reached me”.

Reasons:

• հրաման supplies an overt nominative-like controller immediately before the participle.
• հասանեմ naturally takes a goal/endpoint; առ իս supplies it.
• Assigning հասեալ₁ to Agathangelos would leave հրաման syntactically stranded and would require “Agathangelos having arrived to me”, which conflicts with the first-person self-identification that follows.
• CALFA հրաման permits “command/order” and “permission/authorization”; therefore the syntactic result is stronger than the lexical narrowing. Working translation uses “命／委嘱” without yet deciding its institutional force.

ոմն is NOM.SG indefinite “a certain / one”; Ագաթանգեղոս is appositional naming. Because the surrounding discourse is first-person (առ իս) and the following biography is plainly self-descriptive, adopt:

• ոմն Ագաթանգեղոս = appositional self-identification, approximately “I, one Agathangelos / a certain Agathangelos”.
• Do not force modern Japanese “私アガタンゲロスは” into the structural layer as though an overt 1SG pronoun existed.

The phrase is stylistically marked self-reference; exact rhetorical force of ոմն remains a translation issue.

After self-identification, the following are assigned the same implicit Agathangelos controller:

[Ագաթանգեղոս]
├─ որ ի քաղաքէ ի մեծն Հռովմայ
├─ վարժեալ հայրենի արուեստիւ
├─ Հռոմայերէն եւ Յունարէն ուսեալ դպրութիւն
├─ ոչ կարի ինչ անտեղեակ լեալ
│   └─ ձեռնարկութեան նշանագրաց
└─ ի վերայ այսոցիկ հասեալ
    └─ ի դուռն Արշակունւոյ

• Հռոմայերէն / Յունարէն are adj./adv. lexical forms; CALFA specifically attests Յունարէն դպրութիւն and Յունարէն եւ հռոմայերէն իմաստութիւն. Here they characterize the learned դպրութիւն: Latin and Greek letters/learning.
• դպրութիւն = literature/letters/study (also scribal/notarial semantic territory); context favors “学芸／文字教養”.
• վարժեալ հայրենի արուեստիւ: վարժիմ supports “trained/versed”; հայրենի = paternal/native/ancestral; արուեստ = art/profession/study. Exact Japanese narrowing is not closed: “native/ancestral art/profession” is safer than inventing a specific profession.
• ոչ կարի ինչ անտեղեակ լեալ is litotes: “not at all / not very ignorant, inexperienced”. անտեղեակ = ignorant/unversed/inexperienced.
• ձեռնարկութեան նշանագրաց: both nouns are genitival-looking forms; CALFA ձեռնարկութիւն = undertaking/practice/handling/tractatio; նշանագիր spans character/letter, register/archive, secretary/notary, written record. The same locus occurs under նշանագիր. Adopt cautiously “the practice/undertaking of written notation / record-writing”, not a narrower “shorthand” or “secretarial office” without further evidence.
• ի վերայ այսոցիկ = “in addition to / upon these [qualifications]” is the most economical discourse attachment; it scopes over the preceding credentials before հասեալ₂.
• հասեալ ի դուռն Արշակունւոյ: “having reached/come to the Arsacid court”. HMB §5 independently glosses հասեալ ի դուռն as arrival at palace/royal court; CALFA դուռն explicitly includes “the Court”.

ADOPT: controller boundary after հասեալ₁.

[հրաման] ──controller──> հասեալ₁ առ իս

[Ագաթանգեղոս] ──controller──> վարժեալ
                         ├──> ուսեալ
                         ├──> անտեղեակ լեալ
                         └──> հասեալ₂ ի դուռն

This is not one participial chain. The repeated surface հասեալ participates in two different predicative complexes with different controllers.

Confidence: HIGH for the controller split and ի դուռն = court; MEDIUM for the exact lexical narrowing of հայրենի արուեստիւ and ձեռնարկութեան նշանագրաց.

The sequence is provisionally segmented:

յամս
└─ քաջի եւ առաքինւոյն,
   ուժեղ եւ պատերազմողն Տրդատայ
       ├─ որ
       │   ├─ քան զամենայն նախնիսն
       │   ├─ քաջ եղեալ
       │   └─ զանցոյց արութեամբք
       └─ որ
           ├─ ըմպշամարտ սկայազաւր
           └─ քաջութիւնս գործեաց
               └─ ի մարտս պատերազմաց

• Տրդատայ is the anchor of the two following որ relative clauses. The first որ cannot naturally refer back to Agathangelos because նախնիսն, արութեամբք, and the martial epithets continue the Tiridates characterization.
• քաջի եւ առաքինւոյն, ուժեղ եւ պատերազմողն form an epithetic/descriptive cluster around Tiridates. CALFA ուժեղ = strong/robust/valorous/powerful; պատերազմող = warrior/bellator/pugnax.
• քան զամենայն նախնիսն establishes the comparison standard “than all [his] predecessors/ancestors”.
• զանցոյց is the first unambiguous finite assertion in this part: “surpassed/exceeded”.
• արութեամբք supplies the domain/instrument of surpassing: “in/by deeds of valour / valour”. CALFA արութիւն includes courage/valour/fortitude/virtue.
• քաջ եղեալ is not collapsed into զանցոյց. It is a nonfinite copular complex, “being/having become valiant/excellent”, providing a state/characterization of the same Tiridates alongside the finite assertion “he surpassed”.
• Therefore the structure is not “եղեալ is an auxiliary making a finite perfect of զանցոյց”. Nor is զանցոյց a resultative participle. The two predicate layers remain distinct.
• The second որ … գործեաց adds a further finite relative assertion. քաջութիւնս գործեաց is lexically transparent with CALFA քաջութիւն including “exploit, achievement, heroic acts”: “performed deeds/exploits of valour”.
• ըմպշամարտ սկայազաւր remains lexically delicate. CALFA lookup for սկայազաւր/սկայազօր currently fails parsing; ըմպշամարտ is tied etymologically/lexically to wrestling. Therefore retain a conservative gloss “wrestling / giant-strength(ed)” and do not finalize a polished Japanese phrase yet.

This is precisely a past-participle + finite-verb juxtaposition. Current evidence supports:

Tiridates
├─ STATE / characterization: քաջ եղեալ
└─ ASSERTION:               զանցոյց ...

rather than a serial event chain “became brave and then surpassed”. The participle does not by itself force temporal anteriority here. A causal reading “because he was valiant, he surpassed …” is possible semantically but not grammatically encoded strongly enough to adopt.

Thus Japanese should initially preserve looser simultaneity/backgrounding: “勇武の者であって、……を凌駕した”, rather than “勇敢になったので……”.

Confidence: MEDIUM–HIGH. The predicate-layer distinction is strong; the precise discourse relation (background characterization vs causal nuance) remains non-blocking open.

• REVIEW.001: RESOLVED, with two lexical residuals (հայրենի արուեստիւ, ձեռնարկութեան նշանագրաց).
• REVIEW.002: RESOLVED for architecture, with ըմպշամարտ սկայազաւր lexical interpretation and exact քաջ եղեալ discourse relation retained for de-anchored Recall / lexical follow-up.
• No silent finite verb has been introduced into the Agathangelos self-presentation.
• Controller continuity is explicitly broken between հասեալ₁ and the authorial participial cluster.

STATUS: OPEN — PRIORITY REVIEW RESOLVED / DE-ANCHORED RECALL NEXT.