Եւ կամ ո՛րպէս շինեցան եկեղեցիք ի Հայաստան աշխարհիս, եւ քակեցան ունայնութեան պաշտամունքն, այն որ ի սովորական մոլորութենէ նախնեացն՝ ընդվայրակոշկոճ, գրթախաղաց քարանցն եւ փայտիցն յիմարութիւնքն էին, եւ ուրուապաշտ թմբրութիւնքն անզգայութեանց.

• source: Phase 2 frozen target v1.0.1
• working ID: AGATH.§16.S05
• guideline: v0.4.0
• whitespace tokens: 29
• surface SHA-256: 67d4738911d21a93061673503b3da82d2c1a5d60497450385d821bd743e8a88a

 1 Եւ
 2 կամ
 3 ո՛րպէս
 4 շինեցան
 5 եկեղեցիք
 6 ի
 7 Հայաստան
 8 աշխարհիս
 9 եւ
10 քակեցան
11 ունայնութեան
12 պաշտամունքն
13 այն
14 որ
15 ի
16 սովորական
17 մոլորութենէ
18 նախնեացն
19 ընդվայրակոշկոճ
20 գրթախաղաց
21 քարանցն
22 եւ
23 փայտիցն
24 յիմարութիւնքն
25 էին
26 եւ
27 ուրուապաշտ
28 թմբրութիւնքն
29 անզգայութեանց

v0.4.0 に従い、overt finite inventory、catalogue scope、relative/copular predication、rare phraseology、S006 への cross-unit continuation を別々に Recall する。

corpus morphology で確認：

շինեցան   < շինել   AOR 3PL / passive-form
քակեցան   < քակել   AOR 3PL / passive-form
էին       < լինել    PAST 3PL copular finite

したがって S005 には少なくとも三つの overt finite forms がある。

第一候補 subject mapping：

եկեղեցիք NOM.PL
└─ շինեցան 3PL

ունայնութեան պաշտամունքն NOM.PL ?
└─ քակեցան 3PL

[relative / explanatory domain]
└─ էին 3PL

շինեցան / քակեցան は受動形活用だが、semantic passive / middle-inchoative を形態ラベルから自動確定しない。

S003 と同じ opening pattern：

Եւ կամ ո՛րպէս
「そしてまた、どのように」

S001–S004 まで S001 Ընթերցեալ の catalogue scope は確定済み。

主要候補：

A. S001 Ընթերցեալ scope continues into S005

Ընթերցեալ
└─ CONTENT-QUESTION [S005]
   └─ Եւ կամ ո՛րպէս ...

B. S005 independent interrogative/content unit

C. local ellipsis [Ընթերցեալ]

S003 と同形であるため A が strong first-pass candidate。ただし Precision 前なので A–C を保持する。

շինեցան եկեղեցիք

եկեղեցիք = NOM.PL「教会／信徒共同体」。CALFA は both assembly of believers / consecrated temple を語義として持つ。

շինել = build / found / erect; also edify。

候補 semantics：

• physical/institutional churches「教会が建てられた」。
• communities/churches were established。
• ecclesial edification nuance。

文脈は後続の cultic destruction と対置されるため physical/institutional establishment が強いが、Recall では lexical range を残す。

ի Հայաստան աշխարհիս

は strong locative candidate：「この／わがアルメニアの国土に」。աշխարհիս は GEN/DAT/LOC.SG + 1SG possessive 系 surface candidate を持つ。

exact local demonstrative/possessive nuance は Precision へ。

եւ քակեցան ունայնութեան պաշտամունքն

քակել lexical range：undo / dissolve / demolish / destroy / take apart。

ունայնութեան պաշտամունք は S004 から継続する「虚しい礼拝／空しい崇拝」の語彙領域。

候補 voice：

• semantic passive「虚しい礼拝が解体された／打ち壊された」。
• result/inchoative「虚しい礼拝が崩れた／解体した」。

第一節 churches built と第二節 vain worship dismantled は：

Christian institutions arise
        ↕
old cultic institutions disappear

という replacement contrast の候補。

ただし syntax は現段階では単純 եւ coordination として Recall。

surface：

պաշտամունքն, այն որ ... էին ...

այն は corpus では NOM/ACC.SG demonstrative。 直前 պաշտամունքն は plural subject candidate。

したがって apparent number mismatch が high-risk trigger。

Grammar KB v1.2 の BAG1852 §830 は、単数指示詞が複数の対象を一まとまりとして捉えて指示しうることを明示する。

主要候補：

A. collective-singular resumptive demonstrative

ունայնութեան պաշտամունքն
        ↓ collective reprise
այն
「それらを一まとまりにしたもの／そのもの」
└─ որ ...

B. այն որ explanatory / appositional formula

直前の plural worships を「すなわち～であったもの」と説明する。

C. ordinary singular antecedent unrelated to պաշտամունքն

局所 antecedent が弱く、first-pass では低い。

collective singular は一般文法上実在するため、number mismatch を corruption / error としない。

overt copula：

էին = PAST 3PL

後方に明瞭な plural nominal predicates candidates：

յիմարութիւնքն   NOM.PL candidate
եւ
թմբրութիւնքն    NOM.PL candidate

従って first-pass：

որ ... էին
├─ PREDICATIVE NOMINAL 1: յիմարութիւնքն
└─ եւ PREDICATIVE NOMINAL 2: թմբրութիւնքն

＝「それらは／それらというものは、～という愚かさであり、～という麻痺・昏迷であった」。

ただし subject/controller が：

• collective այն/որ の semantic plural referent。
• omitted plural subject recovered from պաշտամունքն。
• predicate-first copular architecture。

のどれとして formalize されるかは REVIEW.002。

այն singular / որ surface / էին plural の組合せは主要 high-risk locus。

մոլորութիւն = error / wandering / heresy / delusion。 նախնեացն = GEN/DAT/ABL.PL definite candidate「先祖たちの」。

first-pass grouping：

սովորական մոլորութենէ
└─ նախնեացն

＝「先祖たちの慣習的な迷い／誤謬から」。

ի + 奪格 source/cause candidate：

• origin/source of vain worship。
• cause/source of the follies/stupors。
• whole relative/copular predication の causal adjunct。

exact attachment は REVIEW.002。

CALFA/NBHL は same-locus を直接引用し、variant として：

Ընդ վայրակոշկոճ գրթաղաց քարանցն եւ փայտից յիմարութիւնքն.

を示す。

lexical evidence：

• կոշկոճ — beaten / ruined / destroyed / worn away; compound ընդվայրակոշկոճ は Agathangelos に直接 attest。
• գրթախաղաց / գրթաղաց — adjective: stumbling (stone); seducer; synonym մոլորեցուցիչ。
• քարանցն — GEN/DAT/ABL.PL definite「石々の」。
• փայտիցն — GEN/DAT/ABL.PL definite「木々／木材の」。

候補 structure：

A. գրթախաղաց modifies քարանցն

գրթախաղաց քարանցն
「つまずかせる／惑わせる石々の」

then：

[գրթախաղաց քարանցն եւ փայտիցն]
└─ յիմարութիւնքն
「石や木にまつわる愚かさ」?

B. ընդվայրակոշկոճ also modifies յիմարութիւնքն or the stone/wood complex。

C. lexicalized rhetorical cluster not safely decomposable word-by-word。

same-locus dictionary evidence supports lexical identification but does not by itself settle syntactic attachment。Precision まで rare cluster として保持する。

CALFA：

• ուրուապաշտ = idolatrous。
• թմբրութիւն = numbness / stupefaction / torpor。
• անզգայութիւն = insensibility / stupidity / apathy / lethargy。

same-locus-like lexical citation：

Թմբրութիւնքն անզգամութեանց իբրեւ արբեալք անմտութեամբ.

which also points toward S006 continuation。

first-pass grouping：

ուրուապաշտ
└─ թմբրութիւնքն
   └─ անզգայութեանց

＝「偶像崇拝的な／霊崇拝的な、無感覚の昏迷」。

ただし անզգայութեանց の exact genitive relation（quality/source/domain）と ուրուապաշտ の lexical nuance は Precision。

surface：

... յիմարութիւնքն էին,
եւ ուրուապաշտ թմբրութիւնքն անզգայութեանց.

主要候補：

A. shared copula over two coordinated predicate nominals

էին
├─ յիմարութիւնքն
└─ եւ թմբրութիւնքն

＝「～という愚かさであり、～という昏迷であった」。

B. first nominal predicate with overt էին; second is zero-copula coordinated continuation。

C. second nominal is appositional elaboration of first rather than co-predicate。

A が first-pass strong candidate due both NOM.PL heads + եւ, but Recall では A–C を保持。

S006 begins：

իբրեւ արբեալք անմտութեամբքն,
պակուցեալք շռայլութեամբն մեղաց,
... գնային ...

ここには NOM.PL human-oriented participles արբեալք / պակուցեալք と finite 3PL գնային がある。

S005 内では：

• նախնեացն = plural human antecedent candidate, but oblique。
• պաշտամունքն / յիմարութիւնքն / թմբրութիւնքն = plural nonhuman/abstract nouns。

したがって S006 の subject/controller がどこから回収されるかは cross-unit high-risk trigger。

候補：

• S006 implicit human subject = ancestors / ancestral worshippers from նախնեացն。
• broader Armenian people / idol-worshippers recovered from discourse。
• S005 relative/explanatory construction syntactically or semantically continues into S006。

S005 closure 前に S006 syntax を先取りして確定しない。REVIEW.003 では boundary と antecedent availability のみ点検する。

[TOP-LEVEL CATALOGUE STATUS OPEN]

Եւ կամ ո՛րպէս
│
├─ CLAUSE 1
│  ├─ PRED շինեցան
│  ├─ SUBJ եկեղեցիք
│  └─ LOC ի Հայաստան աշխարհիս
│
├─ եւ CLAUSE 2
│  ├─ PRED քակեցան
│  └─ SUBJ ունայնութեան պաշտամունքն
│
└─ EXPLANATORY / RELATIVE DOMAIN
   └─ այն որ ...
      ├─ SOURCE/CAUSE ?
      │  └─ ի սովորական մոլորութենէ նախնեացն
      │
      ├─ PREDICATIVE NOMINAL 1 ?
      │  └─ [rare stone/wood complex] յիմարութիւնքն
      │
      ├─ COPULA էին 3PL
      │
      └─ եւ PREDICATIVE NOMINAL 2 ?
         └─ ուրուապաշտ թմբրութիւնքն անզգայութեանց

上位候補：

S001 Ընթերցեալ
   ?
   └─ S005 Եւ կամ ո՛րպէս ...

catalogue / question scope

• S001 Ընթերցեալ continues through S005。
• S005 independent question。
• local ellipsis。
• ո՛րպէս scope over construction + destruction + explanatory domain。

finite voice

• շինեցան semantic passive vs institutional/inchoative establishment。
• քակեցան semantic passive vs result/inchoative dissolution。

demonstrative / relative architecture

• singular այն as collective reprise of plural պաշտամունքն。
• այն որ explanatory/appositional formula。
• plural semantic reference with 3PL էին。

copular nominal predication

• յիմարութիւնքն + թմբրութիւնքն coordinated predicates under shared էին。
• overt-first + zero-copula-second alternative。
• appositional alternative。

source/cause phrase

• ի սովորական մոլորութենէ նախնեացն attachment and exact source/cause role。

rare phraseology

• ընդվայրակոշկոճ function。
• գրթախաղաց → քարանցն attachment。
• քարանցն եւ փայտիցն → յիմարութիւնքն genitive relation。
• compositional vs lexicalized rhetorical cluster。

second predicate phrase

• ուրուապաշտ → թմբրութիւնքն。
• անզգայութեանց relation to թմբրութիւնքն。

cross-unit boundary

• S006 human plural subject/controller source。
• whether S005 explanatory domain continues syntactically into S006。

1. REVIEW.001 — catalogue scope / construction–destruction coordination / voice: S001 Ընթերցեալ が S005 まで作用するか、ո՛րպէս の scope、շինեցան / քակեցան の clause coordination と semantic voice、ի Հայաստան աշխարհիս を裁定。
2. REVIEW.002 — այն որ … էին collective-relative/copular architecture: singular այն と plural antecedent、BAG1852 §830 collective reference、որ … էին の subject/controller、յիմարութիւնքն / թմբրութիւնքն の predicate status、ի սովորական մոլորութենէ նախնեացն の attachment を裁定。
3. REVIEW.003 — rare cultic phraseology / S005→S006 boundary: ընդվայրակոշկոճ / գրթախաղաց քարանցն եւ փայտիցն、ուրուապաշտ թմբրութիւնքն անզգայութեանց の内部構造と語義、S006 への human plural antecedent / structural continuation を点検。

• overt finite forms: 3 — շինեցան / քակեցան / էին
• first subject: եկեղեցիք NOM.PL → շինեցան
• second subject: պաշտամունքն plural candidate → քակեցան
• copular domain: էին 3PL + two plural nominal-predicate candidates
• singular-demonstrative/plural-reference trigger: YES — BAG1852 §830 directly relevant
• rare lexical cluster: ընդվայրակոշկոճ / գրթախաղաց քարանցն եւ փայտիցն HIGH-RISK
• same-locus dictionary variant: ATTESTED / lexical evidence only
• S005→S006 cross-unit subject trigger: YES / HIGH-RISK
• S001 Ընթերցեալ scope into S005: REOPENED FOR ADJUDICATION
• semantic voice: NOT YET COLLAPSED FROM PASSIVE-FORM LABELS
• BLOCKING at Recall: none
• Precision adjudication: NOT STARTED

RECALL STATUS: COMPLETE — NO PRECISION ADJUDICATION YET.