Եւ կամ ո՛րպէս զմեհեանսն ի ձեռս տուեալ՝ կործանեալ աւերեցին, եւ սուրբ հիմունք եկեղեցեաց կանգնէին. կամ ո՛րպէս զնոյն ինքն աշխարհի հովիւ կացուցեալ՝ վայելէին ի նորուն վարդապետութեանն. եւ կամ ո՛րպէս դարձաւ Տրդատ անդրէն յաշխարհն Յունաց յամս աստուածասէրն Կոստանդեայ, թագաւորի կացելոյ Յունաց եւ Հռովմայեցւոց աշխարհին, եւ կամ ո՛րպէս ուխտ եդեալ, հաստատեալ զնա յաստուածպաշտութիւն՝ դարձեալ լինէր անտի մեծաւ պարգեւաւք եւ բազում փառաւք, եւ կամ ո՛րպէս զբազում տեղիս՝ Աստուծոյ նուիրեալ Տրդատ մատուցանէր։

• source: Phase 2 frozen target v1.0.1
• working ID: AGATH.§14.S03
• guideline: v0.4.0
• whitespace tokens: 67
• surface SHA-256: 940e741bc3a60887018dd1f3b195e8a4049aa18fae1dcb1494fb76ddc81baabb

§14 S001–S002 の sentence-local adjudication はここへ自動移植しない。S003 は多数の կամ / եւ կամ / ո՛րպէս と nonfinite を含むため、独立した Recall から predicate architecture と controller map を作る。

• overt finite inventory と predicate inventory を分離する。
• տուեալ / կործանեալ / կացուցեալ / կացելոյ / եդեալ / հաստատեալ / նուիրեալ を一様な participial chain と仮定しない。
• 各 nonfinite について eventive / stative / resultative、attachment、controller、independent predication possibility を個別点検する。
• 3PL predicate series と Տրդատ への controller switch。
• զնոյն ինքն աշխարհի հովիւ կացուցեալ の object-oriented secondary predication possibility。
• թագաւորի կացելոյ … の属格主語／独立分詞構文 possibility。
• 多数の ի / յ- 前置詞句の case government。
• դարձեալ の lexical / grammatical function。
• նուիրեալ … մատուցանէր の object / nonfinite relation。
• coordination hierarchy を punctuation だけで固定しない。
• same-work parallel は Recall generator と adjudication evidence を区別する。

STATUS: STRUCTURAL PROJECTION COMPLETE — grammar explanation / reading / trial translation next.

この段階では Grammar KB・HMB・辞書による裁定を行わず、frozen surface と軽量 corpus morphology を使って候補空間を生成する。machine morphology は evidence であって authority ではない。

表面上の finite candidate は6個。

• աւերեցին — 3PL aorist candidate
• կանգնէին — 3PL past/imperfect candidate
• վայելէին — 3PL past/imperfect candidate
• դարձաւ — 3SG aorist candidate
• լինէր — 3SG past/imperfect candidate
• մատուցանէր — 3SG past/imperfect candidate

machine corpus は դարձաւ に passive-form label を返すが、voice semantics は Recall では固定しない。

nonfinite / predicate-like forms：

• տուեալ
• կործանեալ
• կացուցեալ
• կացելոյ
• եդեալ
• հաստատեալ
• դարձեալ
• նուիրեալ

従って：

overt finite inventory = 6
predicate inventory > 6

S003 は surface 上、S001 末尾から続く (եւ) կամ ո՛րպէս が5回現れる。

A  Եւ կամ ո՛րպէս ... աւերեցին ... կանգնէին
B  կամ ո՛րպէս ... կացուցեալ՝ վայելէին ...
C  եւ կամ ո՛րպէս դարձաւ Տրդատ ... կացելոյ ...
D  եւ կամ ո՛րպէս ուխտ եդեալ, հաստատեալ ... դարձեալ լինէր ...
E  եւ կամ ո՛րպէս ... նուիրեալ Տրդատ մատուցանէր

Recall では、5項が同じ macro-level content enumeration に属することだけを仮置きし、各項内部の finite/nonfinite 構造は個別に扱う。

Surface：

զմեհեանսն ի ձեռս տուեալ՝ կործանեալ աւերեցին,
եւ սուրբ հիմունք եկեղեցեաց կանգնէին

զմեհեանսն = ACC.PL candidate 「神殿を」。

ի ձեռս は prepositional phrase。exact idiom / government は Precision へ送る。

տուեալ と կործանեալ は同じ -եալ surface だが、一様な same-subject adverbial chain と決めない。

候補：

• same-subject chain: implicit PL subject が「神殿を手に渡し／掌中に置き、倒し、破壊した」
• object-oriented secondary/resultative: զմեհեանսն が տուեալ の対象／状態中心となり、その後 implicit PL actor が կործանեալ աւերեցին
• ի ձեռս տալ が lexicalized phrase を形成し、տուեալ の通常 valency を上書きする可能性
• կործանեալ は աւերեցին に先行する adverbial participleか、object-state/resultative elementか

finite աւերեցին は 3PL。subject は明示されないため、前後文脈から plural actor を回収する必要がある。

հիմունք = NOM.PL candidate、կանգնէին = 3PL finite candidate。従って սուրբ հիմունք եկեղեցեաց が overt subject phrase である可能性が高い。

ただし կանգնել のここでの lexical voice / semantics は未決：

• intransitive/state 「教会の聖なる基礎が立っていた／立ち上がっていた」
• erection/resultative 「基礎が据えられていた／建てられていた」
• causative-like reading が語彙的にあり得るか

Unit A 内で subject が implicit human PL → overt հիմունք PL に切り替わる可能性を明示しておく。

Surface：

զնոյն ինքն աշխարհի հովիւ կացուցեալ՝
վայելէին ի նորուն վարդապետութեանն

զնոյն ինքն = ACC.SG candidate。

աշխարհի = GEN/DAT.SG syncretic（active reading = GEN.SG）。独立した LOC 格は立てない。

հովիւ = NOM/ACC.SG candidate。

կացուցեալ = past-participial candidate of causative կացուցանել。

最重要 trigger は object-oriented secondary predication：

կացուցեալ
├─ զնոյն ինքն        [object]
└─ աշխարհի հովիւ     [object-complement / resultant role ?]

= 「その同じ者を、この国の牧者として立てて」

という候補。

alternative：

• հովիւ が別の nominal head / apposition
• կացուցեալ が finite-equivalent independent predication
• զնոյն ինքն の antecedent が S001/S002 participant のどれか

վայելէին = 3PL finite。implicit PL subject が կացուցեալ の agent/controller と同一かを Precision で確認する。

ի նորուն վարդապետութեանն：

• նորուն の referent
• ի + case government
• վայելել の valency

が high-risk。

Surface：

դարձաւ Տրդատ անդրէն յաշխարհն Յունաց
յամս աստուածասէրն Կոստանդեայ,
թագաւորի կացելոյ Յունաց եւ Հռովմայեցւոց աշխարհին

finite դարձաւ の overt subject は Տրդատ。

direction/time candidates：

• անդրէն — adverbial direction/back-again nuance
• յաշխարհն Յունաց — directional/location phrase
• յամս … Կոստանդեայ — temporal frame 「コンスタンティヌスの年代に」?

high-risk locus：

աստուածասէրն Կոստանդեայ,
թագաւորի կացելոյ Յունաց եւ Հռովմայեցւոց աշխարհին

Կոստանդեայ、թագաւորի、կացելոյ は oblique singular series。

候補：

• attributive/appositional participial phrase: 「神を愛するコンスタンティヌスが、ギリシア人とローマ人の国の王となっていた時」
• GEN-subject participial construction: Կոստանդեայ が կացելոյ の GEN subject、թագաւորի が predicative complement
• temporal/genitive-absolute-like frame 全体が դարձաւ を修飾

Յունաց եւ Հռովմայեցւոց աշխարհին の内部 dependency も Recall では固定しない。

Surface：

ուխտ եդեալ,
հաստատեալ զնա յաստուածպաշտութիւն՝
դարձեալ լինէր անտի
մեծաւ պարգեւաւք եւ բազում փառաւք

ここは S003 最大の controller-risk locus。

ուխտ = NOM/ACC.SG candidate。եդեալ = past participle of դնել。

候補：

• lexicalized ուխտ դնել 「盟約を結ぶ／誓約する」
• ordinary object + participle 「盟約を置いて」

controller は前項 Տրդատ 継続が第一候補に見えるが、まだ固定しない。

զնա = ACC.SG pronoun。referent と controller は別問題として扱う。

候補：

• Tiridates = controller, զնա = Constantine
• Constantine = controller, զնա = Tiridates
• broader discourse participant / teaching referent
• յաստուածպաշտութիւն = goal/result complement 「敬神／神礼拝に確立して」?

この1句だけで same-subject chain を仮定しない。

重要：դարձեալ は machine corpus で verbal past-participial form として認識される。

候補：

• periphrastic predicate: դարձեալ + լինէր = past participle + finite auxiliary
• lexical verb + support-copula / result-state construction
• adverbial lexicalization 「再び」 + independent լինէր

したがって日本語の「再び〜であった」と先に決めない。

անտի = deictic adverb candidate 「そこから」。

մեծաւ պարգեւաւք եւ բազում փառաւք = instrumental/adverbial accompaniment/manner candidates。

Unit D の controller は լինէր 3SG まで一貫して Tiridates か、途中 հաստատեալ で切り替わるかを Precision の中心疑義とする。

Surface：

զբազում տեղիս՝ Աստուծոյ նուիրեալ
Տրդատ մատուցանէր

finite մատուցանէր = 3SG candidate、overt subject Տրդատ。

զբազում տեղիս = ACC.PL candidate。

Աստուծոյ = GEN/DAT/ABL.SG syncretic。

նուիրեալ = past participle。

主要候補：

• subject-oriented anterior: Tiridates, 「多くの場所を神に献じて、差し出していた」
• object-oriented/resultative: 「神に奉献された多くの場所を、Tiridates が差し出した」
• զբազում տեղիս が նուիրեալ と մատուցանէր の shared object
• Աստուծոյ = recipient/goal DAT vs possessive/source-like GEN

participial agreement surface だけで subject-oriented / object-oriented を決めない。

Recall 段階の controller candidates：

Unit A1:
  implicit PL actor ?
    └─ տուեալ / կործանեալ / աւերեցին
       [but object-oriented alternatives active]

Unit A2:
  սուրբ հիմունք [PL]
    └─ կանգնէին

Unit B:
  implicit PL actor ?
    ├─ կացուցեալ
    └─ վայելէին
  object/result participant = զնոյն ինքն ?

Unit C:
  Տրդատ
    └─ դարձաւ
  Կոստանդեայ ?
    └─ կացելոյ

Unit D:
  Տրդատ ? / Constantine ?
    ├─ եդեալ
    ├─ հաստատեալ
    └─ դարձեալ լինէր
       [controller switch especially at հաստատեալ]

Unit E:
  Տրդատ
    └─ մատուցանէր
       └─ նուիրեալ ? [subject- or object-oriented]

Precision に送る主な government loci：

• ի ձեռս տալ
• աշխարհի հովիւ կացուցանել — object + predicative complement
• վայելել ի … վարդապետութեանն
• դառնալ յաշխարհն …
• յամս … temporal use
• կալ / կացելոյ թագաւորի predicative government / case agreement
• հաստատել զնա յաստուածպաշտութիւն
• դարձեալ լինել construction
• instrumental մեծաւ պարգեւաւք / բազում փառաւք
• նուիրել … Աստուծոյ
• մատուցանել valency

現時点で morphology だけに閉じず、以下の structural categories を候補に含めた：

• same-subject adverbial participle
• object-oriented secondary/resultative predication
• GEN-subject participial construction
• attributive/appositional participial phrase
• lexicalized verb-noun construction
• periphrastic past participle + լինել
• controller switch inside nonfinite chain
• shared object across participle + finite

主要な実在カテゴリーの脱落は現時点では見当たらない。

CANDIDATE-SPACE ADEQUACY: PASS FOR RECALL.

• overt finite forms: 6
• repeated content introducer: 5 × (եւ) կամ ո՛րպէս
• nonfinite high-risk forms: 8
• explicit subject switch: implicit PL → հիմունք PL → Տրդատ 3SG
• major secondary-predication trigger: զնոյն ինքն աշխարհի հովիւ կացուցեալ
• major GEN-subject trigger: Կոստանդեայ … թագաւորի կացելոյ
• major periphrastic trigger: դարձեալ լինէր
• major controller-switch trigger: հաստատեալ զնա
• major object-orientation trigger: Աստուծոյ նուիրեալ … մատուցանէր
• BLOCKING at Recall: none

一度に全67 tokens を精密化せず、構造を最も制約する3群へ分ける。

1. REVIEW.001 — Units A–B: 3PL architecture and secondary predication：ի ձեռս տուեալ / կործանեալ աւերեցին、հիմունք … կանգնէին、զնոյն ինքն աշխարհի հովիւ կացուցեալ՝ վայելէին。same-subject vs object-oriented、3PL controller continuity、կացուցանել の object-complement。
2. REVIEW.002 — Unit C: Tiridates / Constantine genitive-participial frame：դարձաւ Տրդատ … յամս … Կոստանդեայ, թագաւորի կացելոյ …。time frame、Կոստանդեայ controller、թագաւորի predicate noun、կացելոյ construction。
3. REVIEW.003 — Units D–E: covenant, controller switch, periphrastic return, dedication：ուխտ եդեալ / հաստատեալ զնա / դարձեալ լինէր と Աստուծոյ նուիրեալ … մատուցանէր。controller chain、զնա referent、դարձեալ լինէր の predicate status、subject/object orientation。

RECALL STATUS: COMPLETE — NO PRECISION ADJUDICATION YET.

対象：

A1  զմեհեանսն ի ձեռս տուեալ՝ կործանեալ աւերեցին
A2  եւ սուրբ հիմունք եկեղեցեաց կանգնէին
B   զնոյն ինքն աշխարհի հովիւ կացուցեալ՝ վայելէին ի նորուն վարդապետութեանն

PHR2020.v1.chunk.000123 は ի ձեռս տալ を独立した phraseological unit として登録する。

CALFA Ձեռն は：

ի ձեռս տալ = to hand over, to deliver over, to give up

と明示する。

従って：

զմեհեանսն              [ACC.PL object]
└─ ի ձեռս տուեալ       [「引き渡して／委ねて」]

であり、տուեալ を object-state participle とする必要はない。recipient が表面に出ていない lexicalized ի ձեռս տալ として十分成立する。

controller は後続 finite աւերեցին の implicit 3PL actor と共有するのが第一分析。

Adjudication:

• ի ձեռս տալ = lexicalized 「引き渡す・委ねる」: HIGH
• զմեհեանսն = direct object: HIGH
• տուեալ = same-controller adverbial past participle: HIGH
• object-oriented/result-state analysis of տուեալ: INACTIVE / LOW

CALFA：

• Կործանեմ = overturn / demolish / destroy / ruin
• Աւերեմ = ruin / destroy / demolish / lay waste

であり、二語はこの文脈で強く意味領域を共有する。

HAY2005.NFIN08.C003 / HAY2005.v1.chunk.000076 は、finite predicate の意味を強めるために 同根語または同義語の past participle が副詞的成分として前置される用法を明示する。Hayrapetyan はこれを Grabar の stylistic device として扱い、90例以上で強い前置傾向を確認している。

同じ chunk には Agathangelos の：

Զայս օրինակ, աւար առեալ աւերէին զամենայն երկիր

も引用され、past participial adjunct + աւերել の語順が確認できる。

本箇所の：

կործանեալ աւերեցին

はこれにさらによく合い、կործանեալ を object-state とするより、աւերեցին を意味的に強める same-controller adverbial / manner-like participle とする。

したがって A1 全体：

[implicit PL actor]
├─ զմեհեանսն ի ձեռս տուեալ
├─ կործանեալ
└─ աւերեցին

≈ 「神殿を引き渡し、打ち倒して、徹底して破壊した」

と読む。

Adjudication:

• կործանեալ = adverbial past participle, same controller as աւերեցին: HIGH
• function = synonymous/intensifying manner adjunct: HIGH
• object-oriented secondary/resultative reading: INACTIVE / LOW

կանգնէին は表面だけでは一意でない。

Dictionary/CALFA は別 lemma として：

• Կանգնեմ — active: 「建てる・立てる・据える・築く」
• Կանգնիմ — intransitive/middle-passive: 「立ち上がる・建てられる・起こされる」

を区別し、dictionary morphology では両方が 3PL past imperfect indicative կանգնէին を生成しうる。

本箇所：

սուրբ հիմունք եկեղեցեաց կանգնէին

では：

• հիմունք = NOM.PL
• եկեղեցեաց = GEN.PL dependent of հիմունք
• overt ACC object がない

ため、active transitive Կանգնեմ より Կանգնիմ が適合する。

従って：

սուրբ հիմունք եկեղեցեաց
└─ կանգնէին

= 「教会の聖なる基礎が建ち上がっていた／据えられていった」

と読む。

սուրբ は plural head հիմունք に先行する adjective。preposed adjective の表面非一致は Grabar の通常範囲にあり、主語認定を妨げない。

ここで A1 の implicit human PL actor から A2 の overt nonhuman PL subject հիմունք へ subject が切り替わる。

Adjudication:

• հիմունք = overt NOM.PL subject: HIGH
• կանգնէին = Կանգնիմ 3PL IMPF, intransitive/passive-result reading: HIGH
• active Կանգնեմ with omitted object: LOW
• A1 actor continuity into A2: REJECTED

ここは Grammar KB に直接該当する。

ABE1936.SYN05.C001 / ABE1936.v1.chunk.000226 は、կոչել, առնել, դնել, … կացուցանել 等が：

ACC object + predicative second ACC

を取ると明記する。predicative complement は object と格・数で一致しうる。

同じ §174 は predicative second accusative が通常 զ- を取らないことも明記する。

JEN1959.SYN05.C002 / JEN1959.v1.chunk.000391 も同じ診断を与え、直接例：

կացոյց զնա իշխան
「彼を君主として立てた」

を挙げる。

Bible corpus にも：

կացոյց զնոսա իշխանս զօրացն
կացոյց թագաւոր զորդի իւր

等があり、object と զ-なしの predicative noun の構造を独立に確認できる。

従って本箇所：

կացուցեալ
├─ զնոյն ինքն             [ACC.SG object]
└─ աշխարհի հովիւ          [predicative ACC]
   └─ աշխարհի             [GEN dependent]

= 「その同じ者を、この国の牧者として立てて」

が HIGH。

同作品 §792：

զԳրիգորդ հովիւ կացուցանել

「グリゴルを牧者として立てる」

はほぼ同一の construction を示す。これは same-work corroboration とし、構文裁定そのものは ABE/Jensen と独立 corpus に置く。

§13 は、試練を経て戻り、վարդապետութեանն Քրիստոսի պատգամաւոր となり、Հայոց երկիր の監督者となる人物を長く記述している。§14 S004 もこの holy teacher へ戻る。

さらに §792 の explicit parallel が զԳրիգորդ հովիւ կացուցանել とするため、զնոյն ինքն の discourse referent は Gregory とみるのが最も自然。

Adjudication: Gregory referent MED-HIGH / discourse-supported。sentence-local syntax 自体は名前を確定しなくても成立する。

կացուցեալ の直後に overt 3PL finite վայելէին があり、別の明示 subject はない。

HMB2018.NFIN08.C001 は past participle と後続 finite が同一主語を共有する構文を明示する。

HAY2005.NFIN08.C001 も same-subject past participle + finite を直接扱う。

従って Unit B は：

[implicit PL actor]
├─ զնոյն ինքն աշխարհի հովիւ կացուցեալ
└─ վայելէին ...

とし、կացուցեալ と վայելէին の controller を同じ implicit PL discourse group とする。

Adjudication: shared implicit 3PL controller HIGH。

Dictionary：Վայելեմ = 「享受する、味わう、恵みに与る」等。

CALFA には վայելել ի … の用例が複数あり、same-work §577 にも：

վայելէին ի պարարտութեան խնամոցն Աստուծոյ

という exact finite վայելէին + ի … がある。

Grammar KB / tag interlingua の正典は本国伝統の6格であり、独立した locative case は立てない。ここでは ի/յ に支配される六格内の形と構文機能を区別して扱う。外部 corpus の locative 表示は必要に応じて層X construction.i_locative に正規化されるが、これは格素性ではない。

したがって：

վայելէին
└─ ի նորուն վարդապետութեանն
   ├─ նորուն = 「その同じ者の／彼の」
   └─ վարդապետութեանն = teaching, sphere/complement under ի

≈ 「その者の教えに与っていた／その教えを享受していた」

とする。

նորուն は辞書上 cf. նորա。ここでは直前 object զնոյն ինքն と coreferential とみる。

Unit A

[implicit PL actor]
├─ զմեհեանսն ի ձեռս տուեալ          「神殿を引き渡し」
├─ կործանեալ                         [synonymous/intensifying adverbial ptcp]
└─ աւերեցին                          [3PL AOR]

եւ

սուրբ հիմունք եկեղեցեաց             [NOM.PL subject]
└─ կանգնէին                          [Կանգնիմ, 3PL IMPF]
   「教会の聖なる基礎が建ち上がっていた」

Unit B

[implicit PL actor]
├─ կացուցեալ
│  ├─ զնոյն ինքն                     [ACC object ≈ Gregory]
│  └─ աշխարհի հովիւ                  [predicative ACC]
└─ վայելէին
   └─ ի նորուն վարդապետութեանն
      「その者の教えに与っていた」

• A1 ի ձեռս տալ lexicalized phrase: RESOLVED / HIGH
• A1 տուեալ same-controller adverbial participle: RESOLVED / HIGH
• A1 կործանեալ synonymous/intensifying adverbial participle: RESOLVED / HIGH
• A1 object-oriented analysis: INACTIVE / LOW
• A2 հիմունք overt subject: RESOLVED / HIGH
• A2 կանգնէին = Կանգնիմ intransitive/passive-result: RESOLVED / HIGH
• B object + predicative second accusative: RESOLVED / HIGH
• B կացուցեալ → վայելէին shared controller: RESOLVED / HIGH
• B ի նորուն վարդապետութեանն = sphere/content of enjoyment: RESOLVED / MED-HIGH
• զնոյն ինքն = Gregory: MED-HIGH discourse identification

BLOCKING residual in REVIEW.001: NONE.

REVIEW.001 STATUS: COMPLETE — proceed to REVIEW.002.

対象：

եւ կամ ո՛րպէս
դարձաւ Տրդատ անդրէն յաշխարհն Յունաց
յամս աստուածասէրն Կոստանդեայ,
թագաւորի կացելոյ Յունաց եւ Հռովմայեցւոց աշխարհին

դարձաւ は Unit C の overt finite center、Տրդատ が NOM.SG overt subject。

անդրէն は CALFA で「again / anew / back to the same place」等。特に անդրէն դառնալ = 「戻る」。

յաշխարհն は ի/յ + ACC.SG。

BAG1852.ADP03.C002 / BAG1852.v1.chunk.000256 は ի + ACC が方向・到達点を表し得ることを明示する。

従って：

դարձաւ Տրդատ
├─ անդրէն
└─ յաշխարհն Յունաց

= 「ティリダテスは再び／戻ってギリシア人の国へ赴いた」

とする。

Յունաց は GEN.PL として աշխարհն を修飾する。

Adjudication:

• Տրդատ = subject of դարձաւ: HIGH
• անդրէն = return/back-again adverb: HIGH
• յաշխարհն = directional ACC under ի/յ: HIGH

յամս は ամ 「年」の plural with ի/յ。canonical six-case analysis では ACC.PL が形態候補である。machine/corpus 側が返す construction.i_locative は層Xの構文ラベルであり、第7の locative case を意味しない。独立 corpus は時間表現として：

Յամս թագաւորութեանն Դեմետրի
մինչեւ յամս Կիւրոսի արքայի

を持つ。

従って S003：

յամս ... Կոստանդեայ

は 「コンスタンティヌスの年代／治世に」という temporal frame。

Կոստանդեայ はこの temporal NP の genitive possessor とみる。

աստուածասէրն = 「神を愛する、敬虔な」。表面は genitive Կոստանդեայ と一致していないように見える。

これは Grabar では異常を要しない。

BAG1852.SYN10.C001 / BAG1852.v1.chunk.000689：前置形容詞は通常、被修飾名詞と格・数で一致せず単数主格形を保持する。

ABR1976.SYN10.C001 / ABR1976.v1.chunk.000065：前置多音節形容詞は通常屈折しない。

JEN1959.SYN10.C003 / JEN1959.v1.chunk.000416：多音節の前置形容詞では nonagreement が通常。

従って：

աստուածասէրն Կոստանդեայ
「神を愛するコンスタンティヌスの」

でよい。

Recall では二案を保持した：

• A. independent GEN-subject absolute participial frame
• B. genitive Կոստանդեայ に後置された participial modifier / reduced relative

ここは KB の coverage limitation を明示して裁定する。

HMB2018.NFIN04.C001 は「属格主語＋過去分詞述語」を直接支持するが、KB NFIN.10 は、この HMB 記述を 独自主語 absolute construction へ機械的に拡張してはならないと明記する。

一方、KB frozen source JEN1959.v1.chunk.000484 / Jensen §494 は、主節と participle の主語が異なる場合の absolute participial construction を直接記述し、主語は GEN または NOM、さらに GEN subject のとき participle 自身も稀に GEN となる例：

այսոցիկ այսպէս կարգեցելոց ... դառնայ
「これらがこのように整えられた後、彼は戻る」

を挙げる。

したがって、absolute construction 自体は Grabar で実在する候補である。

しかし本箇所では：

յամս
└─ Կոստանդեայ          [GEN possessor]
   └─ թագաւորի կացելոյ ...

と、Կոստանդեայ がすでに յամս の NP 内部に明確な統語役割を持つ。

さらに BAG1852.NFIN07.C001 は past participle の oblique form が形容詞的に用いられ得ること、HMB2018.NFIN07.C001 は past participle が名詞的屈折に参加することを明示する。

このため、կացելոյ の GEN.SG は独立 absolute を要求せず、genitive head Կոստանդեայ に一致する 後置の形容詞的／分詞的説明句として自然に説明できる。

採用構造：

յամս
└─ աստուածասէրն Կոստանդեայ
   └─ թագաւորի կացելոյ
      └─ Յունաց եւ Հռովմայեցւոց աշխարհին

≈ 「神を愛するコンスタンティヌス――ギリシア人とローマ人の国の王となっていた者――の治世に」

すなわち Unit C の時間性そのものは յամս が担い、թագաւորի կացելոյ … は Constantine を説明する NP-internal participial modifier とする。

Adjudication:

• NP-internal genitive participial modifier: HIGH
• independent absolute participial construction: MED-LOW / retained structural alternative, not adopted

corpus は կացելոյ を lemma կալ (կանգնել)、past participle GEN/DAT/ABL.SG とする。

CALFA Թագաւոր は直接：

թագաւոր կալ ... = to be / become king

を登録し、例：

Ես կացի թագաւոր ...

を持つ。

従って թագաւորի կացելոյ は lexical-syntactic unit：

թագաւորի        [predicative noun, GEN.SG]
կացելոյ         [past participle, GEN.SG]

= 「王となっていた／王位にあった」

と読む。

ここで թագաւորի が GEN なのは、whole participial modifier が genitive Կոստանդեայ に同調する oblique predication と理解するのが最も経済的。

աշխարհ は CALFA で world / land / country / region。ここでは政治的領域「国・領域・帝国圏」。

Յունաց と Հռովմայեցւոց は coordinated GEN.PL modifiers of աշխարհին。

աշխարհին はここでは GEN.SG definite とし、predicative թագաւորի の領域補語：

թագաւորի
└─ Յունաց եւ Հռովմայեցւոց աշխարհին
   ├─ Յունաց
   ├─ Հռովմայեցւոց
   └─ աշխարհին

= 「ギリシア人とローマ人の国／領域の王」。

Յունաց には GEN/DAT/ABL の同形候補、աշխարհին には GEN/DAT の同形候補があるが、この nominal dependency では GEN reading が統語的に優勢。独立した locative case は立てない。

Unit C

եւ կամ ո՛րպէս
└─ դարձաւ                       [3SG AOR]
   ├─ Տրդատ                     [NOM subject]
   ├─ անդրէն                    [back / again]
   ├─ յաշխարհն Յունաց           [direction: to the land of the Greeks]
   └─ յամս                      [temporal frame]
      └─ աստուածասէրն Կոստանդեայ
         └─ թագաւորի կացելոյ
            └─ Յունաց եւ Հռովմայեցւոց աշխարհին

approx.:
「また、ティリダテスが再びギリシア人の国へ、
  神を愛するコンスタンティヌスが
  ギリシア人とローマ人の領域の王位にあった治世に、
  戻ったこと」

Jensen §494 により absolute construction は文法的に可能であり、主節 subject Tiridates と participial semantic subject Constantine が異なる点だけ見れば候補になる。

しかし：

• Կոստանդեայ は յամս に直接支配される genitive possessor である。
• կացելոյ の genitive は oblique adjectival participle として独立に説明可能。
• whole expression is semantically「Constantine の治世」の内部説明で、別の temporal clause を立てなくてもよい。

したがって NP-internal modifier analysis がより局所的で仮定が少ない。

absolute analysis は evidence-backed alternative として記録するが、active structural reading にはしない。

• դարձաւ Տրդատ finite + overt subject: RESOLVED / HIGH
• անդրէն յաշխարհն Յունաց = return + directional ի/յ + ACC: RESOLVED / HIGH
• յամս … Կոստանդեայ = temporal frame「Constantine の治世に」: RESOLVED / HIGH
• աստուածասէրն = preposed nonagreeing adjective modifying Կոստանդեայ: RESOLVED / HIGH
• կացելոյ = oblique past participle of կալ: RESOLVED / HIGH
• թագաւորի կացելոյ = 「王位にあった／王となっていた」: RESOLVED / HIGH
• թագաւորի կացելոյ … = genitive NP-internal participial modifier of Կոստանդեայ: ADOPTED / HIGH
• independent genitive absolute: MED-LOW / documented alternative
• Յունաց եւ Հռովմայեցւոց աշխարհին = nested GEN nominal phrase: RESOLVED / HIGH

BLOCKING residual in REVIEW.002: NONE.

NON-BLOCKING structural alternative: independent absolute analysis of Կոստանդեայ … կացելոյ; rejected as less economical, but grammatically possible by Jensen §494.

REVIEW.002 STATUS: COMPLETE — proceed to REVIEW.003.

対象：

D  եւ կամ ո՛րպէս ուխտ եդեալ, հաստատեալ զնա յաստուածպաշտութիւն՝
   դարձեալ լինէր անտի մեծաւ պարգեւաւք եւ բազում փառաւք

E  եւ կամ ո՛րպէս զբազում տեղիս՝ Աստուծոյ նուիրեալ
   Տրդատ մատուցանէր

CALFA Ուխտ は ուխտ դնել を明示的に：

ուխտ դնել = to make a vow / to make a covenant
ուխտ դնել ընդ ումեք = to make a treaty or alliance with someone

と登録する。直接例：

Ե՛կ ո՛ւխտ դիցուք առ միմեանս, եւ դաշինս կռեսցուք։
Եդին երկոքին ուխտ ընդ միմեանս։

従って ուխտ եդեալ は ordinary 「置く」ではなく 盟約を結ぶという lexicalized construction。

հաստատեալ は active հաստատեմ の past participle とする。

CALFA Հաստատեմ は「confirm / strengthen / establish」を持ち、直接：

Աստուած հաստատեաց զմարդն յանեղծութեան։
Հաստատեց զմեզ ընդ իւր ի բարեկամս։

のように：

հաստատել + ACC object + ի/յ + state/domain

を取る。

従って：

հաստատեալ
├─ զնա                         [ACC object]
└─ յաստուածպաշտութիւն         [state/result/domain]

= 「彼を敬神／神への信仰に確立して」

とする。

աստուածպաշտութիւն = CALFA「piety, religion, love or worship of God」。

յաստուածպաշտութիւն は canonical six-case inventory の範囲で扱う。ここでは ի/յ + ACC.SG を第一候補とし、state/result complement という統語機能は明瞭。corpus 側の construction.i_locative が現れる場合も、それは層Xの構文ラベルであって独立格ではない。

sentence-local surface だけなら Tiridates / Constantine の双方を候補にできる。しかし同作品後段は S003 の要約項目を明示的に展開する。

§877：

... կայսրն Կոստանդիանոս ...
առաւել դաշինս կռէր ընդ նմա,
... զարքայն Հայոց հաստատեսցէ յԵրրորդութեան հաւատսն։

すなわち Constantine が Tiridates と盟約を結び、Armenian king Tiridates を Trinity の信仰に確立する。

これは Grammar KB の構文規則ではなく、same-work discourse / narrative corroboration として用いる。しかし：

• ուխտ դնել の reciprocal covenant semantics
• հաստատել զնա յ-… の transitive frame
• զնա を Tiridates としたときの後段 explicit expansion

が一致するため、D1–D2 の implicit semantic controller を Constantine と採る。

[Constantine]
├─ ուխտ եդեալ
└─ հաստատեալ
   ├─ զնա = Tiridates
   └─ յաստուածպաշտութիւն

Adjudication:

• ուխտ եդեալ controller = Constantine: MED-HIGH / discourse-expansion supported
• հաստատեալ controller = Constantine: HIGH
• զնա = Tiridates: HIGH
• Tiridates controlling հաստատեալ and զնա = Constantine: INACTIVE / LOW

ここは Grammar KB/HMB が直接的。

HMB2018.VERB20.C005 / HMB §138, seg.001930：լինիմ は past participle と結びついて compound / secondary tenses を作る。

さらに HMB seg.001945 は compound past imperfect を明示的に：

past participle + լինիմ auxiliary in past imperfect

と定義し、seg.001949 等には：

մնացեալ լինէր

の3SG paradigm が載る。

Corpus は դարձեալ を lemma դառնալ の past-participial form として広く扱う。

そして同作品 §47 にほぼ決定的な parallel：

դարձեալ լինէր ի կողմանցն Յունաց Տրդատ արքայ Հայոց մեծաց

があり、overt subject Tiridates と「Greek regions から帰還する」意味を直接示す。

従って S003：

դարձեալ լինէր անտի

は：

դառնալ past participle + լինէր auxiliary = compound past imperfect return predicate

と採用する。դարձեալ を単なる lexical adverb「再び」として լինէր から切り離さない。

日本語では文脈上「そこから帰還した／帰ってきた」とする。compound imperfect の細かな aspectual nuance は日本語訳では中和され得る。

§877 の Constantine-controlled D1–D2 に対し、後段 §879–§882 は：

• Tiridates 一行が大きな honor / gifts を受ける
• Constantinople を辞去する
• Armenia へ到着する
• gifts を携え帰る

と明示する。

従って դարձեալ լինէր անտի の implicit subject は Tiridates。

つまり Unit D は、Recall で警戒した通り same-subject chain ではない：

[Constantine]
├─ ուխտ եդեալ
└─ հաստատեալ զնա յաստուածպաշտութիւն
                  ↓ object = Tiridates

[Tiridates]
└─ դարձեալ լինէր անտի

controller switch = Constantine → Tiridates。

HMB2018.NFIN08.C001 の same-subject participle + finite 構文は Grabar に実在するが、本箇所に機械的に適用しない。lexical valency と同作品 explicit expansion が controller switch を要求する。

Adjudication:

• դարձեալ լինէր subject = Tiridates: HIGH
• Constantine → Tiridates controller switch before compound finite predicate: HIGH / discourse-grounded

dictionary morphology：

• պարգեւաւք = INS.PL
• փառաւք = INS.PL
• մեծաւ = INS.SG adjective
• բազում = preposed adjective, surface uninflected

Review.002 で確認した preposed modifier nonagreement の規則を再利用できる。

function は return predicate に伴う accompaniment / manner：

մեծաւ պարգեւաւք     「大いなる贈物を携えて／多くの賜物とともに」
բազում փառաւք        「多くの栄誉とともに」

§879–§882 の explicit expansion も gifts and honors を確認する。

Unit D

[Constantine]                       [implicit controller]
├─ ուխտ եդեալ                       「盟約を結び」
└─ հաստատեալ
   ├─ զնա                           [Tiridates]
   └─ յաստուածպաշտութիւն           「信仰／敬神に確立して」

CONTROLLER SWITCH

[Tiridates]
└─ դարձեալ լինէր                   [compound past imperfect]
   ├─ անտի                          「そこから」
   ├─ մեծաւ պարգեւաւք              「大いなる贈物とともに」
   └─ բազում փառաւք                「多くの栄誉とともに」

զբազում տեղիս՝ Աստուծոյ նուիրեալ
Տրդատ մատուցանէր

• տեղիս = ACC.PL
• Աստուծոյ = GEN/DAT/ABL.SG syncretic
• նուիրեալ = past participle of Նուիրեմ
• Տրդատ = NOM.SG overt
• մատուցանէր = 3SG past imperfect

CALFA：

• Նուիրեմ = offer / present / dedicate / devote / consecrate
• Մատուցանեմ = present / offer / dedicate / sacrifice

Նուիրեմ の independent corpus：

նուիրեաց զայն Տեառն

= 「それを主に奉献した」。従って Աստուծոյ はここでは DAT recipient/goal が第一分析。

この語順には HAY が直接重要な注意を与える。

HAY2005.NFIN08.C002 / HAY2005.v1.chunk.000036, note 101：

past participle と finite verb の間に NOM subject が置かれる例では、それを斜格主語の shared-subject construction と同一視せず、二つの動詞形が一つの unified predicate / երկբայական հարադրություն を形成する可能性が高いとする。

直接例：

Եւ մատուցեալ աշակերտքն յարուցին զնա
Առեալ զգունդն Վաչէ և յարձակեցաւ ...

本箇所：

նուիրեալ Տրդատ մատուցանէր

はまさに：

past participle — NOM subject — finite verb

の配列。

従って Տրդատ は finite だけでなく、whole two-verb predication の actor とする。

semantic sequence：

նուիրեալ ... մատուցանէր
「奉献して、差し出していた／奉献物として差し出していた」

object-oriented adjective-like reading：

զբազում տեղիս [Աստուծոյ նուիրեալ]
「神に奉献された多くの場所を」

は形態・語順上完全には不可能ではないが、採用しない。

理由：

• տեղիս は ACC.PL なのに նուիրեալ は uninflected past-participle form。
• HMB2018.NFIN07.C001 は past participle が nominal inflection に参加し得ることを明示する。
• JEN1959.WO03.C002 は postposed adjectival attribute では通常 number/case agreement が生じるとする。
• 一方、本箇所の exact word order は HAY2005.NFIN08.C002 の nominative-interposed two-verb pattern に一致する。

従って object-modifying adjective より subject-oriented unified verbal chain が強い。

Adjudication:

• object-oriented/resultative attributive նուիրեալ: LOW / inactive
• Tiridates-controlled two-verb predicate: HIGH

զբազում տեղիս は：

• նուիրեալ の object
• մատուցանէր の object

を語義的に共有すると読む。

Աստուծոյ は DAT recipient/goal として նուիրել に直接かかり、意味上 մատուցանել の recipient も同じ God と理解される。

[Tiridates]
└─ նուիրեալ ... մատուցանէր
   ├─ զբազում տեղիս             [shared ACC.PL theme]
   └─ Աստուծոյ                  [DAT recipient/goal]

= 「ティリダテスが多くの場所を神に奉献し、〔神へのものとして〕差し出していた」

same-work §837 は後段で王が各地の土地を priestly service のため割り当て、

նուէր պտղոյ Տեառն մատուցանէր

とする。これは E の historical/discourse expansion として内容を補強するが、構文裁定そのものは HAY/lexicon/morphology に置く。

Unit E

եւ կամ ո՛րպէս
└─ [unified verbal predication]
   ├─ զբազում տեղիս             [ACC.PL shared theme]
   ├─ Աստուծոյ                  [DAT recipient/goal]
   ├─ նուիրեալ                  [past participial verbal component]
   ├─ Տրդատ                     [NOM.SG actor]
   └─ մատուցանէր                [3SG IMPF finite component]

「また、ティリダテスが多くの場所を神に奉献して差し出していたこと」

• ուխտ դնել = lexicalized covenant construction: RESOLVED / HIGH
• հաստատել զնա յաստուածպաշտութիւն = ACC object + state/result complement: RESOLVED / HIGH
• D1–D2 controller = Constantine: ADOPTED / MED-HIGH to HIGH, same-work expansion supported
• զնա = Tiridates: RESOLVED / HIGH
• դարձեալ լինէր = past participle + լինէր compound past imperfect: RESOLVED / HIGH
• դարձեալ լինէր subject = Tiridates: RESOLVED / HIGH
• Unit D controller switch Constantine → Tiridates: RESOLVED / HIGH, discourse-grounded
• instrumentals gifts/honors = accompaniment/manner: RESOLVED / HIGH
• E նուիրեալ Տրդատ մատուցանէր = nominative-interposed unified two-verb predicate: RESOLVED / HIGH
• զբազում տեղիս = shared ACC.PL theme: RESOLVED / HIGH
• Աստուծոյ = DAT recipient/goal: RESOLVED / HIGH
• object-oriented attributive նուիրեալ: INACTIVE / LOW

BLOCKING residual in REVIEW.003: NONE.

NON-BLOCKING residuals:

• exact prepositional realization of յաստուածպաշտութիւն remains a minor check within the canonical six-case system; active analysis is ի/յ + ACC.SG. No independent locative case is posited.
• Japanese aspectual rendering of compound past imperfect դարձեալ լինէր.
• Աստուծոյ is syntactically closest to նուիրեալ but semantically compatible as recipient of the whole unified offering predicate.

REVIEW.003 STATUS: COMPLETE.

All three Priority Reviews are now complete.

• REVIEW.001 Units A–B: COMPLETE
• REVIEW.002 Unit C: COMPLETE
• REVIEW.003 Units D–E: COMPLETE
• BLOCKING: NONE

STATUS: PRIORITY PRECISION COMPLETE — de-anchored Recall / residual audit next.

Tag interlingua spine と canonical nodes を再確認した。

• この補正は文法証拠の権威階層を意味しない。 Grammar KB の claim/evidence は HMB・ABR・BAG・Jensen・Hayrapetyan 等の複数伝統を並行して参照する。
• ここでいう canonical scheme は、人間向け形態カテゴリー／タグ相互言語の正規化基準としての Abrahamyan / Armenian home-country tradition を指す。
• layer A case = 6 cases only: NOM / GEN / DAT / ACC / ABL / INS
• Western-style seventh locative has no canonical case equivalent
• external loc/locative tags are absorbed by layer X construction.i_locative
• construction.i_locative = ի + հայցական/բացառական (i + ACC/ABL) construction, related to canonical ACC/ABL; it is not feat.case.locative

従って、本ページで以前用いた ACC/locative-type ambiguity, DAT/locative homography, 与格/locative 系 という表現は canonical model と不整合であり、上記の通り修正した。

今後の close reading では、形態格は常に6格体系で記述し、location/function は前置詞構文・統語機能として別層に記述する。

Grammar KB の source authority と、出力時の grammatical-category normalization は分離する。

• Evidence layer: HMB / ABR / BAG / Jensen / Hayrapetyan / MEY / KOS 等、KB に収録された複数伝統の記述を source-specific claim として利用する。
• Category-rendering layer: 格などの人間向け形態範疇は本国文法伝統に合わせて正規化する。したがって格は NOM / GEN / DAT / ACC / ABL / INS の6格を既定とし、western locative は無標の既定カテゴリーに昇格させない。
• Crosswalk layer: Western/corpus の locative は、必要なら source-specific label として保持し、project interlingua では construction.i_locative 等へ crosswalk する。

この原則は、Western source の分析内容を捨てることを意味しない。証拠は多源的、出力 ontology は本国流儀に正規化、という役割分担である。

Guideline v0.4.0 §19.2 / Recall checkpoint 2 に従い、REVIEW.001–003 の採用分析を一度外して high-risk loci だけを再生成した。目的は完全再解析ではなく blind spot 検査。

surface identity は変化なし：67 whitespace tokens。

(եւ) կամ ո՛րպէս は 5回。CALFA Որպէս は interrogative adverb として how を明示するため、本箇所では5個の「どのように〜したか」という内容項を作る。

S003 内の6 finite はすべて各 ո՛րպէս 項内部の述語であり、S003 全体の macro-matrix ではない。

S004 冒頭：

Զայս ամենայն մի ըստ միոջէ ոճով պատմեսցուք

の պատմեսցուք は 1PL subjunctive finite。Զայս ամենայն が preceding enumeration を回収するため、S003 は S004 の resumptive matrix に向かう content enumeration とする。

macro boundary: STABLE / HIGH.

再走査しても overt finite は6個のみ。

• աւերեցին — 3PL AOR
• կանգնէին — 3PL IMPF
• վայելէին — 3PL IMPF
• դարձաւ — 3SG AOR
• լինէր — 3SG IMPF auxiliary in դարձեալ լինէր
• մատուցանէր — 3SG IMPF

finite omission / missed copula を新たに要求する locus は Unit D 以外に見つからない。

FINITE INVENTORY: PASS.

再生成候補：

• տուեալ / կործանեալ = same-subject adverbial participles
• object-oriented/result-state participles
• finite-equivalent detached participial predicates

判別：

• ի ձեռս տալ は phraseological unit。
• plural object զմեհեանսն に対して uninflected տուեալ / կործանեալ を object-attributive とする積極的根拠がない。
• HAY2005 の adverbial past participle + finite の前置傾向、および կործանել / աւերել の意味重複が現分析を支持。

従って：

[implicit PL actor]
├─ զմեհեանսն ի ձեռս տուեալ
├─ կործանեալ
└─ աւերեցին

を維持。

կանգնէին の active/intransitive homography を再検査。հիմունք は NOM.PL で overt subject として成立し、ACC object reading を要求しない。

Կանգնիմ-side intransitive/passive-result reading を維持。

Unit A: NO NEW RESIDUAL.

再生成候補：

• կացուցեալ = adverbial participle + finite վայելէին
• finite-equivalent participial predicate
• հովիւ = apposition rather than predicative complement
• զնոյն ինքն = object-oriented secondary predication

ABE/Jensen の կացուցանել + ACC object + predicative second ACC と corpus parallels が直接的で、finite վայելէին も overt。

従って：

[implicit PL actor]
├─ կացուցեալ
│  ├─ զնոյն ինքն
│  └─ աշխարհի հովիւ
└─ վայելէին

を維持。

ただし implicit PL actor の具体的 antecedent/group identity は sentence-local に明示されない。構文上は 3PL controller として十分だが、談話 coreference の名前付けはしない。

六格体系で再正規化：

• վարդապետութեանն = GEN/DAT.SG surface syncretism
• BAG1852.ADP03.C001 / ABE1936.ADP03.C002 / KOS1980.ADP03.C002 は ի + DAT の所在・領域・限定的用法を支持
• したがって本箇所は ի + DAT.SG を active analysis とする
• նորուն は possessive/oblique dependent「その者の／彼の」

≈ 「その者の教えのうちに／その教えに与って」。

Unit B: STRUCTURE STABLE; implicit plural coreference remains non-blocking.

再生成候補：

• Կոստանդեայ … կացելոյ = genitive NP-internal participial modifier
• genitive absolute
• կացելոյ = finite-equivalent predicate

Jensen §494 により genitive absolute は実在候補であるため排除しない。

しかし Կոստանդեայ は յամս の genitive possessor として NP 内 role をすでに持ち、կացելոյ の genitive form は oblique adjectival participle として説明可能。

従って現行：

յամս
└─ Կոստանդեայ
   └─ թագաւորի կացելոյ ...

を維持。

NON-BLOCKING ALTERNATIVE: genitive absolute。意味上の時間枠は大きく変わらない。

machine corpus の դարձաւ = pass は semantic passive を意味しない。անդրէն յաշխարհն Յունաց という方向句と lexical դառնալ により、ここでは intransitive「戻った」。

Unit C: NO NEW BLOCKER.

対象：

ուխտ եդեալ, հաստատեալ զնա յաստուածպաշտութիւն՝
դարձեալ լինէր անտի ...

Precision では：

[Constantine] ուխտ եդեալ / հաստատեալ զնա ...
                  ↓ զնա = Tiridates
[Tiridates] դարձեալ լինէր ...

を HIGH とした。

de-anchored sweep ではこの controller assignment を外して三候補を生成した。

[Tiridates]
├─ ուխտ եդեալ
├─ հաստատեալ զնա ...     [զնա = Constantine]
└─ դարձեալ լինէր

HMB2018 §177 は past participle predicate と finite predicate が同一主語を共有する構文を明示する。したがってこれは文法的に実在する、局所的には最も単純な候補。

問題：後段の明示的叙述では Constantine が Tiridates を信仰に確立するため、narrative semantics と衝突する。

[Constantine] [ուխտ եդեալ, հաստատեալ զնա ...]
             [nonfinite morphology / finite-equivalent predicate ?]

[Tiridates] դարձեալ լինէր ...

Guideline が Recall 対象とする実在カテゴリーではある。ただし 本 locus について直接 production claim / source example を今回取得できていないため、この候補だけで controller switch を確定しない。

[Constantine]
├─ ուխտ եդեալ
└─ հաստատեալ զնա ...

SWITCH

[Tiridates]
└─ դարձեալ լինէր

同作品の後段 (§877, §879–882) は event-role assignment を非常に強く支持する。しかし same-work expansion は syntax category の独立証明にはしない。

したがって、

• intended discourse reading: Constantine が盟約を結び、Tiridates を信仰に確立し、Tiridates がそこから帰還する — PREFERRED / discourse-strong
• sentence-local syntactic controller linkage: UNDERDETERMINED
• previous controller switch = RESOLVED/HIGH は撤回

とする。

これは investigation insufficiency ではなく、主要候補を検査した上で残る EXPLICIT STRUCTURAL RESIDUAL。core-domain completion で TRUE AMBIGUITY として閉じるか、さらに production evidence を要求するか最終分類する。

なお դարձեալ լինէր 自体は HMB §138 により compound past imperfect として安定し、ここは再開しない。

再生成候補：

• subject-oriented նուիրեալ … մատուցանէր
• object-oriented [Աստուծոյ նուիրեալ] տեղիս
• detached participial predicate

HAY2005.NFIN08.C002 の past participle — NOM subject — finite 配列と本 surface：

նուիրեալ Տրդատ մատուցանէր

がよく一致する。

object-oriented adjectival reading では plural ACC տեղիս と uninflected նուիրեալ の postposed agreement が弱い。

従って：

[Tiridates]
└─ նուիրեալ ... մատուցանէր
   ├─ զբազում տեղիս
   └─ Աստուծոյ [DAT recipient]

を維持。

Unit E: NO NEW RESIDUAL.

人間向け morphology は6格で統一し、machine loc は格として採用しない。

ի ձեռս                   = ի + ACC.PL, lexicalized ի ձեռս տալ
աշխարհի հովիւ           = GEN.SG + head noun
ի ... վարդապետութեանն   = ի + DAT.SG (sphere/domain)
յաշխարհն Յունաց         = ի/յ + ACC.SG (direction) + GEN.PL
յամս ... Կոստանդեայ     = ի/յ + ACC.PL (temporal frame) + GEN.SG
թագաւորի կացելոյ        = GEN.SG predicative nominal + GEN.SG ptcp
յաստուածպաշտութիւն      = ի/յ + ACC.SG (result/state complement)
Աստուծոյ նուիրեալ       = DAT.SG recipient under նուիրել

Յունաց / Հռովմայեցւոց / աշխարհին は Unit C 内で GEN dependency とする。

CASE/GOVERNMENT SWEEP: PASS.

• տուեալ — adverbial participle under lexicalized phrase
• կործանեալ — adverbial/intensifying participle
• կանգնէին — intransitive/middle-passive lexical reading; active homograph checked
• կացուցեալ — active causative participle with ACC + predicative ACC
• կացելոյ — oblique participial modifier; absolute alternative retained
• եդեալ / հաստատեալ — predicate status/controller explicit residual
• դարձեալ լինէր — analytic compound past imperfect; դարձեալ is not reduced to adverb
• նուիրեալ — subject-oriented verbal component in unified two-verb predication
• դարձաւ machine passive-form label ≠ semantic passive

PREDICATE/VOICE SWEEP: PASS WITH UNIT D RESIDUAL.

• Unit B զնոյն ինքն / նորուն → Gregory: discourse-supported, MED-HIGH
• Units A/B implicit 3PL group: grammatical controller established, exact discourse group not named sentence-locally
• Unit D զնա referent depends on controller parse; preferred discourse reading = Tiridates, but sentence-local syntax does not force it
• Unit E Տրդատ overt subject stable

新規 Experience candidate として次を記録候補にする価値がある：

surface symptom:
  participle chain + later finite predicate;
  narrative expansion suggests controller switch

diagnostic:
  do not let same-work expansion alone overwrite the default same-subject participial construction;
  regenerate (a) same-subject, (b) detached finite-equivalent predication,
  (c) genuine controller-switch analyses before adjudication.

これは grammar rule ではなく retrieval/diagnostic experience candidate。

• candidate-space adequacy: PASS
• overt finite inventory: PASS
• predicate inventory: PASS WITH UNIT D RESIDUAL
• case/government: PASS
• voice/category-label guard: PASS
• phraseology: PASS
• macro clause linkage to S004: PASS
• new BLOCKING issue: NONE
• explicit structural residual: Unit D controller / pronoun-reference linkage

DE-ANCHORED RECALL: PASS WITH EXPLICIT STRUCTURAL RESIDUAL.

Next: core-domain completion. Unit D must not be silently upgraded to RESOLVED during projection.

Structural Coverage Profile v1.0 / Structural Model v1.1 の grabar_core_complete_v1_0 に従い、10 core domains を sentence-local reviewed analysis へ投影する。

Coverage profile は ambiguity が explicit なら COMPLETE を許し、resolution state として：

RESOLVED
EXPLICIT_RESIDUAL
NOT_APPLICABLE

を認める。したがって Unit D の controller/predicate-status uncertainty を validator 的に埋めない。

Resolved：

• A1 աւերեցին — implicit 3PL actor / զմեհեանսն object
• A2 կանգնէին — սուրբ հիմունք եկեղեցեաց overt NOM.PL subject
• B կացուցեալ — զնոյն ինքն ACC object + աշխարհի հովիւ predicative complement
• B վայելէին — implicit 3PL subject + ի նորուն վարդապետութեանն complement
• C դարձաւ — Տրդատ subject + directional/temporal adjuncts
• C թագաւորի կացելոյ — Constantine-modifying oblique participial predication
• D դարձեալ լինէր — preferred discourse subject Tiridates
• E նուիրեալ … մատուցանէր — Տրդատ subject / զբազում տեղիս shared theme / Աստուծոյ recipient

Residual：

• D եդեալ / հաստատեալ の syntactic subject/controller が sentence-local surface だけでは一意化しない。
• preferred discourse assignment = Constantine; same-subject local parse with Tiridates remains grammatically generable but discourse-disfavored.

resolution: EXPLICIT_RESIDUAL.

主要 attachment：

• եկեղեցեաց → հիմունք
• աշխարհի → հովիւ
• նորուն → վարդապետութեանն
• Յունաց → աշխարհն
• աստուածասէրն → Կոստանդեայ
• թագաւորի կացելոյ … → Կոստանդեայ
• Յունաց / Հռովմայեցւոց → աշխարհին
• անդրէն / անտի → respective return predicates
• instrumental gift/honor phrases → դարձեալ լինէր

Unit C genitive-absolute analysis は documented alternative だが active attachment は NP-internal modifier として確定。

resolution: RESOLVED.

Resolved macro linkage：

• 5 × (եւ) կամ ո՛րպէս = coordinated interrogative-content units
• S003 全体は S004 Զայս ամենայն … պատմեսցուք に回収される macro content enumeration
• A 内 աւերեցին … եւ … կանգնէին は同一 որպէս unit 内の二 predication

Residual：

• Unit D 前半 ուխտ եդեալ, հաստատեալ … が後続 finite predicate への ordinary adverbial participial dependency なのか、detached finite-equivalent participial predication なのかを一意化しない。

この差は Unit D 内部の clause/nonfinite linkage label にのみ影響し、5-item macro enumeration を変えない。

resolution: EXPLICIT_RESIDUAL.

• 5 content units A–E are coordinated by repeated կամ / եւ կամ.
• A1 and A2 linked by եւ within Unit A.
• Յունաց եւ Հռովմայեցւոց = coordinated GEN.PL modifiers.
• մեծաւ պարգեւաւք եւ բազում փառաւք = coordinated instrumental adjuncts.

Unit D participles are not forced into a coordination relation merely because comma-separated.

resolution: RESOLVED.

Resolved nonfinite roles：

• տուեալ — same-controller adverbial past participle in lexicalized ի ձեռս տալ
• կործանեալ — adverbial/intensifying past participle modifying աւերեցին
• կացուցեալ — adverbial past participle with shared implicit 3PL controller
• կացելոյ — oblique participial modifier of Constantine NP
• դարձեալ — past participle supported by լինէր in analytic predicate
• նուիրեալ — subject-oriented verbal component with Tiridates in unified two-verb predication

Residual：

• եդեալ / հաստատեալ — morphology is past participial, but exact attachment/predicate status and controller relation remain explicit residual.

resolution: EXPLICIT_RESIDUAL.

• դարձեալ լինէր = analytic/periphrastic predicate; լինէր supports nonfinite դարձեալ.
• no unresolved modal/copular-support construction remains.

Unit D front participles do not alter the resolved auxiliary structure of դարձեալ լինէր.

resolution: RESOLVED.

Canonical six-case rendering：

ի ձեռս                    = ի + ACC.PL
ի նորուն վարդապետութեանն = ի + DAT.SG
յաշխարհն Յունաց          = ի/յ + ACC.SG
յամս ... Կոստանդեայ      = ի/յ + ACC.PL
յաստուածպաշտութիւն       = ի/յ + ACC.SG

Location/temporal/result functions are constructional/semantic functions, not a seventh morphological case.

resolution: RESOLVED.

Core-profile relation inventory includes switch_reference_to when a corresponding construction is present.

Resolved / preferred：

• macro resumptive relation itself belongs chiefly to S004 Զայս ամենայն and will be projected there.
• B զնոյն ինքն / նորուն → Gregory is discourse-supported but generic pronominal coreference belongs to overlay rather than this core relation set.

Residual：

• Unit D has a preferred Constantine → Tiridates reference/controller switch, but sentence-local syntax does not independently force the switch.
• therefore no silent switch_reference_to = RESOLVED edge is emitted.

resolution: EXPLICIT_RESIDUAL.

Explicit interrogative operator ո՛րպէս occurs five times.

Each occurrence scopes over its corresponding A–E content unit：

որպէս[A]
որպէս[B]
որպէս[C]
որպէս[D]
որպէս[E]

Repeated կամ / եւ կամ coordinates these scoped content units; it does not collapse their individual scope.

resolution: RESOLVED.

Unit B adopts a causative կացուցանել construction：

կացուցեալ
├─ զնոյն ինքն        [causee / affected object]
└─ աշխարհի հովիւ     [resultant predicative role]

Thus the causative-specific participant is identifiable. No unresolved overt passive agent or impersonal participant is required elsewhere.

resolution: RESOLVED.

predicate_argument_structure          EXPLICIT_RESIDUAL
syntactic_modification_attachment     RESOLVED
clause_linkage                        EXPLICIT_RESIDUAL
coordination                          RESOLVED
nonfinite_structure                   EXPLICIT_RESIDUAL
constructional_structure              RESOLVED
adposition_government                 RESOLVED
structural_coreference                EXPLICIT_RESIDUAL
operator_scope                        RESOLVED
construction_specific_participants    RESOLVED

Assessment：

• 10 / 10 domains reviewed
• 6 RESOLVED
• 4 EXPLICIT_RESIDUAL
• 0 NOT_APPLICABLE
• 0 BLOCKED

CORE-DOMAIN ASSESSMENT: COMPLETE.

Unit D は BLOCKING ではない。

また現段階では、文意そのものが二方向に割れる TRUE AMBIGUITY とも扱わない。後段の explicit narrative expansion により、

Constantine: covenant / confirmation
Tiridates: return

という event-role reading は強く定まる。

未決なのは、その event-role transition を S003 の圧縮された surface syntax が：

• detached finite-equivalent participial predication
• controller-switch participial sequence
• または局所的には通常の same-subject chain に見える形で符号化しているか

という sentence-local structural encoding。

従って closure 候補ラベルは：

NON-BLOCKING STRUCTURAL RESIDUAL (Unit D controller/predicate-status linkage)

とする。structural projection では preferred discourse reading を示しつつ、当該 edge を residual として保持する。

STATUS: CORE-DOMAIN COMPLETE — structural projection next.

Core-domain completion 後、Unit D の residual について NFIN.08 の cross-source locator を再開し、Jensen §494 と Meyer §5.3.3 を frozen source まで確認した。以下は先の residual 判定を supersede する。

対象：

եւ կամ ո՛րպէս
ուխտ եդեալ,
հաստատեալ զնա յաստուածպաշտութիւն՝
դարձեալ լինէր անտի ...

HMB2018.NFIN08.C001 は：

past participle predicate + finite predicate
→ same subject can be shared

という実在構文を明示する。

しかしこれは same-subject participial construction の記述であり、「すべての副詞的過去分詞は後続 finite と同一主語でなければならない」という排他的規則ではない。

その排他性は claim に含まれない。

Jensen §494 は、主節動詞の主語と分詞の主語が異なる場合、通常 absolute participial construction が用いられると明記する。

Jensen の記述：

• participial subject may be GEN or NOM;
• participle normally remains uninflected;
• beside a GEN subject, participle can occasionally also stand in GEN;
• crucially, the subject of the participle may be omitted.

direct example：

եւ մտեալ ի Կափառնաում
մատեաւ առ նա հարիւրապետ մի

Jensen はここで、մտեալ 側の subject（Jesus）が省略され、main finite մատեաւ の overt subject は հարիւրապետ մի であると明示する。

従って：

[implicit subject A] PTCP ...
[subject B] FINITE ...

という distinct-subject configuration は Grabar の文法として直接実在する。

Meyer の source-specific terminology では、main verb を副詞的に限定するこの participial use を converb と呼ぶ。

Project human terminology ではこれを独立形態カテゴリー converb として採用せず、副詞的分詞用法として扱う。

Meyer の一般記述では、この種の participle は main verb と subject / agent / object を共有し得るが、共有は必須ではない。

さらに §5.3.3.2 は明示的に：

converbs on occasion also exhibit their own subjects or agents,
which are distinct from those of the main verbs.
They can be implicit or explicit.

とし、implicit distinct subject の例として：

եւ եղեալ յանդիման թագաւորին ...
տեղեկանայր ... թագաւորն Պերոզ

を挙げる。

すなわち、Jensen と Meyer は分析用語こそ異なるが、本 locus に必要な最小命題：

「副詞的分詞側が後続 main finite とは異なる独自主語を持ち、その主語は省略可能である」

で一致する。

文法的に licensed な構造：

[implicit Constantine]
├─ ուխտ եդեալ
└─ հաստատեալ
   ├─ զնա = Tiridates
   └─ յաստուածպաշտութիւն

[Tiridates]
└─ դարձեալ լինէր անտի ...

ここで前半は 異主語の副詞的分詞構文。Jensen の source-specific category に照らせば absolute participial construction に対応し、Meyer の source-specific description では free/distinct-subject converbial participles に対応する。

neutral project rendering では：

implicit distinct-subject adverbial participial construction / 省略主語をもつ異主語の副詞的分詞構文

とする。

一般文法だけで省略 subject の固有名 Constantine までは決まらない。

しかし、ここでは discourse identification が独立に強い。

§14 Unit C は直前に Constantine を導入する。

後段の同一出来事の展開 §877 は：

... առաւել դաշինս կռէր ընդ նմա ...
... զարքայն Հայոց հաստատեսցէ յԵրրորդութեան հաւատսն

とし、Constantine が Tiridates と盟約を結び、Armenian king を Trinity の信仰に確立することを明示する。

§879–§882 はその後 Tiridates 側が gifts / honors を受けて Armenia へ帰還する展開を明示する。

したがって、

implicit controller of եդեալ / հաստատեալ = Constantine
զնա = Tiridates
subject of դարձեալ լինէր = Tiridates

と同定できる。

これは「same-work parallel が syntax category を証明した」のではない。

手順は：

Jensen / Meyer
  → distinct-subject + implicit participial subject を文法的に license

lexical valency
  → հաստատել զնա յ-... = A establishes B in state/domain

same-event narrative expansion
  → omitted A = Constantine; B = Tiridates

であり、syntax → semantics → discourse の順を保つ。

[Tiridates]
├─ ուխտ եդեալ
├─ հաստատեալ զնա (= Constantine)
└─ դարձեալ լինէր

文法カテゴリーとしては可能だが、この locus では後段の same-event expansion と argument semantics に反する。

REJECTED FOR THIS LOCUS.

finite-equivalent predication は Grabar の実在カテゴリーだが、本 locus を説明するために追加仮定として必要ない。

Jensen/Meyer の ordinary distinct-subject adverbial participial construction が overt data と discourse relation をより少ない仮定で説明する。

INACTIVE / LOW.

一般文法・surface・valency・same-event expansion が一致。

ADOPTED / HIGH.

Unit D

եւ կամ ո՛րպէս
├─ [adverbial participial construction]
│  ├─ subject: [Ø Constantine]
│  ├─ ուխտ եդեալ
│  └─ հաստատեալ
│     ├─ զնա → Tiridates
│     └─ յաստուածպաշտութիւն
│
└─ դարձեալ լինէր
   ├─ subject: [Ø Tiridates]
   ├─ անտի
   ├─ մեծաւ պարգեւաւք
   └─ բազում փառաւք

Previous：

predicate_argument_structure          EXPLICIT_RESIDUAL
clause_linkage                        EXPLICIT_RESIDUAL
nonfinite_structure                   EXPLICIT_RESIDUAL
structural_coreference                EXPLICIT_RESIDUAL

Re-adjudicated：

predicate_argument_structure          RESOLVED
syntactic_modification_attachment     RESOLVED
clause_linkage                        RESOLVED
coordination                          RESOLVED
nonfinite_structure                   RESOLVED
constructional_structure              RESOLVED
adposition_government                 RESOLVED
structural_coreference                RESOLVED
operator_scope                        RESOLVED
construction_specific_participants    RESOLVED

Unit D switch relation can now be projected positively：

implicit Constantine
  └─ controls եդեալ / հաստատեալ

զնա
  └─ refers to Tiridates

participial frame
  └─ distinct-subject relation to main predicate

main predicate դարձեալ լինէր
  └─ implicit Tiridates

CORE-DOMAIN RE-ASSESSMENT: COMPLETE — 10/10 RESOLVED, 0 EXPLICIT_RESIDUAL, 0 BLOCKED.

Previous：

NON-BLOCKING STRUCTURAL RESIDUAL (Unit D controller/predicate-status linkage)

New：

RESOLVED.

No TRUE AMBIGUITY remains in S003 at this locus.

Jensen's absolute participial construction and Meyer's converb are retained as source-specific analytical labels; the neutral human-facing description is 異主語の副詞的分詞構文（分詞側主語省略）.

STATUS: RE-ADJUDICATED — ALL CORE DOMAINS RESOLVED — structural projection next.

Reviewed reading を Grabar Structural Analysis Model v1.1 / grabar_core_complete_v1_0 に投影した。

Canonical structural JSON:

analysis_id: AGATH.14.S003.STRUCT.v1
coverage: core_complete
token_coverage: all_overt_word_tokens
tokens: 67
spans: 31
relations: 98
production-final validator: PASS
SHA256: a76bd418872c8286d81c62e6b3b054d93f9e9a5080804b48967822ac9d15dd7e

Validator warning は1件：

W_CLAUSE_NA_WITH_SPAN

これは sentence-local JSON で clause_linkage = NOT_APPLICABLE としつつ clause span が存在することへの確認警告。A–E は root-level coordination members であり、S004 Զայս ամենայն … պատմեսցուք への macro attachment はこの sentence-local JSON の外部関係なので、意図された warning と判定する。

Core-domain completion 時の概念的な表で、Unit D の controller switch を structural_coreference に置いていたが、Structural Model v1.1 の switch_reference_to は Meyer の source-specific ինքն 型に限定される。Unit D の distinct-subject relation は：

• participle_subject_of
• adverbial_participle_modifies with subject_sharing = distinct

で表現する。

また S003 → S004 の resumptive macro relation は S003 単独 artifact の外にあるため、sentence-local clause_linkage へ捏造しない。

従って model-native core coverage は：

predicate_argument_structure          RESOLVED
syntactic_modification_attachment     RESOLVED
clause_linkage                        NOT_APPLICABLE   [sentence-local]
coordination                          RESOLVED
nonfinite_structure                   RESOLVED
constructional_structure              RESOLVED
adposition_government                 RESOLVED
structural_coreference                NOT_APPLICABLE   [core relation inventory]
operator_scope                        RESOLVED
construction_specific_participants    RESOLVED

これは文法分析の変更ではなく、Structural Model の relation inventory への正規投影上の補正。

S003 ROOT
└─ COORDINATION GROUP: five ո՛րպէս-content units
   │
   ├─ [A] ո՛րպէս
   │  └─ coordination
   │     ├─ A1  աւերեցին
   │     │  ├─ subject: [Ø PL actor]
   │     │  ├─ object: զմեհեանսն
   │     │  ├─ PTCP: ի ձեռս տուեալ
   │     │  └─ PTCP: կործանեալ
   │     │
   │     └─ A2  կանգնէին
   │        └─ subject: սուրբ հիմունք եկեղեցեաց
   │
   ├─ [B] ո՛րպէս
   │  └─ վայելէին
   │     ├─ subject: [Ø PL actor]
   │     ├─ PTCP: կացուցեալ
   │     │  ├─ object/causee: զնոյն ինքն
   │     │  └─ predicative complement: աշխարհի հովիւ
   │     └─ complement: ի նորուն վարդապետութեանն
   │
   ├─ [C] ո՛րպէս
   │  └─ դարձաւ
   │     ├─ subject: Տրդատ
   │     ├─ անդրէն
   │     ├─ direction: յաշխարհն Յունաց
   │     └─ time: յամս ... Կոստանդեայ
   │        └─ Կոստանդեայ
   │           └─ PTCP modifier: թագաւորի կացելոյ
   │              └─ Յունաց եւ Հռովմայեցւոց աշխարհին
   │
   ├─ [D] ո՛րպէս
   │  └─ main predicate: դարձեալ լինէր
   │     ├─ subject: [Ø Tiridates]
   │     ├─ distinct-subject adverbial participial frame
   │     │  ├─ subject: [Ø Constantine]
   │     │  ├─ ուխտ եդեալ
   │     │  └─ հաստատեալ
   │     │     ├─ object: զնա → Tiridates
   │     │     └─ result/state: յաստուածպաշտութիւն
   │     ├─ source/deictic: անտի
   │     └─ accompaniment
   │        ├─ մեծաւ պարգեւաւք
   │        └─ բազում փառաւք
   │
   └─ [E] ո՛րպէս
      └─ մատուցանէր
         ├─ subject: Տրդատ
         ├─ shared object: զբազում տեղիս
         └─ PTCP verbal component: նուիրեալ
            └─ recipient: Աստուծոյ

5個の ո՛րպէս はそれぞれ独立に A–E を scope とする。

ո՛րպէս₁ → A
ո՛րպէս₂ → B
ո՛րպէս₃ → C
ո՛րպէս₄ → D
ո՛րպէս₅ → E

կամ / եւ կամ はこれら5 content units を alternative/enumerative coordination として束ねる。

Jensen §494 が直接 source gate を満たすため、Structural Model の provisional span type absolute_participial_construction を Unit D に使用できる。

ただし human-facing explanation では source-specific label を無標化せず：

異主語の副詞的分詞構文（分詞側主語省略）

とする。

[Ø Constantine]
├─ ուխտ եդեալ
└─ հաստատեալ զնա յաստուածպաշտութիւն
             │
             └─ զնա → Tiridates

        adverbial relation; subject_sharing = distinct
                         ↓

[Ø Tiridates]
└─ դարձեալ լինէր

դարձեալ լինէր は periphrastic_predicate span とし：

auxiliary_supports_nonfinite:
  լինէր → դարձեալ

を明示する。

A: տուեալ      → աւերեցին    adverbial, shared subject
   կործանեալ   → աւերեցին    manner/intensifying, shared subject

B: կացուցեալ   → վայելէին    adverbial, shared subject

C: կացելոյ     → Կոստանդեայ  participial nominal modifier

D: եդեալ / հաստատեալ → դարձեալ լինէր
                         adverbial, distinct subject

E: նուիրեալ    → մատուցանէր  verbal/adverbial component, shared subject

ի ձեռս                    → ACC.PL
ի նորուն վարդապետութեանն → DAT.SG
յաշխարհն                  → ACC.SG
յամս                      → ACC.PL
յաստուածպաշտութիւն       → ACC.SG

յ- fused forms are represented with addressable bound adpositional_marker segments, without globally splitting the orthographic token.

Unit B：

կացուցեալ
├─ զնոյն ինքն      direct object / causee
└─ աշխարհի հովիւ   predicative complement

を causative_construction として投影する。

S003 structural artifact 自体の root は5項の coordination group。

Section-level discourseでは：

S003: [A / B / C / D / E の「どのように〜したか」]
                     ↓
S004: Զայս ամենայն ... պատմեսցուք
      「これらすべてを、一つ一つ語ろう」

と回収される。

この cross-sentence resumptive relation は S004 / section-level projection で表現し、S003 sentence-local JSON には新規構文として埋め込まない。

STRUCTURAL PROJECTION: COMPLETE / VALIDATOR PASS.

STATUS: STRUCTURAL PROJECTION COMPLETE — grammar explanation / reading / trial translation next.